İçtihadı birleştirme kararı çıkınca dosyanızdaki dayanak ne olur?
İçtihadı birleştirme kararı yayımlandığında, karşı görüşe dayanan dilekçeniz dayanağını kaybeder. 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 45. maddesine göre bu kararlar benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. Derdest dosyanızda daha önce sunduğunuz karar, artık uygulanmayacak bir görüşü temsil eder.
Bağlayıcılık ne demek
Türk hukukunda mahkeme kararları kural olarak yardımcı kaynaktır. Bir Yargıtay dairesi kararı, sonraki bir dosyada mahkemeyi hukuken bağlamaz. İçtihadı birleştirme kararı bu kuralın istisnasıdır ve bağlayıcı kaynak sayılır.
Sonuç pratikte şudur: birleştirme kararından sonra ilk derece mahkemesi, karşı görüşü uygulamak zorunda değildir ve uygulayamaz. Karşı görüşe dayanan bir gerekçe temyizde bozulur.
Derdest dosyalar ne olur
Birleştirme kararı yayımlandığında derdest olan dosyalar en kırılgan gruptur. Dilekçe verilmiş, deliller sunulmuş ve hukuki dayanak kurulmuştur. Kararın çıkması, o dayanağı geriye dönük olarak kullanılamaz hale getirir.
- Dilekçenizde atıf yaptığınız karar, birleştirmeyle aşılan görüşü taşıyorsa argümanınız çöker.
- Karşı taraf birleştirme kararını duruşmada sunabilir ve hazırlıksız yakalanırsanız cevabınız olmaz.
- Islah, ek beyan veya yeni hukuki sebep sunma imkanı süreye bağlıdır. Kararı geç öğrenmek, o imkanı kaçırmak demektir.
Kararı geç öğrenmenin maliyeti
İçtihadı birleştirme kararları Resmi Gazete'de yayımlanır. Yani bilgi kamuya açıktır ve kimse gizlemez. Buna rağmen kaçırılır, çünkü avukatın kaç dosyasında hangi karara dayandığını hatırlaması gerekir. Bir büronun arşivinde yüzlerce dilekçe varsa, hangi dilekçenin hangi karara dayandığını elle taramak günler alır.
Kaçan şey, karar ile kendi dosyanız arasındaki bağdır. Bu bağ kurulmadığında bilgi kamuya açık olsa bile size ulaşmaz.
Ne yapılabilir
- Dilekçelerinizde dayandığınız kararların künyelerini bir yerde tutun. Esas ve karar numarası olmadan geriye dönük tarama mümkün değildir.
- İçtihadı birleştirme yolu açıldığında haberdar olun. Karar çıkmadan önce hazırlık yapmak, çıktıktan sonra telafi etmekten ucuzdur.
- Karşı oy sayısının arttığı bir meselede, birleştirme ihtimalini hesaba katarak alternatif hukuki sebep kurun.
Gözetçi ne yapar, ne yapmaz
Gözetçi, büronuzun kendi belgelerindeki yüksek mahkeme atıflarını çıkarır ve izlediği kararlarla eşleştirir. Bir içtihadı birleştirme kararı bir meseleyi kapattığında, o meseleye dayanan kendi belgenizi işaret eder. Genel bir içtihat haberi göndermez, sizin dosyanıza dokunan bağı gösterir.
Gözetçi bir hukuki görüş vermez ve dilekçenizin geçerli olup olmadığını söylemez. Kararın yayımlandığını ve hangi belgenizle kesiştiğini söyler. Nihai değerlendirme avukata aittir.